Δευτέρα, 6 Ιανουαρίου 2014

Το success story της τουριστικής Θεσσαλονίκης

Ο υπερδιπλασιασμός ξένων τουριστών, οι νέες αεροπορικές συνδέσεις με 34 πόλεις της Ρωσίας, οι καθημερινές πτήσεις από και προς Κωνσταντινούπολη, το επιχειρούμενο άνοιγμα στην αγορά της Κίνας και οι επαγγελματίες της πόλης που... "κάθονται στα θρανία" προκειμένου να μάθουν ρώσικα είναι ορισμένα από τα στοιχεία που συνθέτουν το νέο τουριστικό προφίλ της Θεσσαλονίκης.
Ρώσοι, Τούρκοι, Εβραίοι και Βαλκάνιοι καταφθάνουν μαζικά σε μια πόλη που, όπως λένε φορείς του τουρισμού "αλλάζει και αποκτά ένα πιο εξωστρεφές, ελκυστικό, σύγχρονο και κοσμοπολίτικο πρόσωπο".
Τα τελευταία χρόνια, όπως αναφέρεται στην εφημερίδα το Έθνος, καταβλήθηκε μια έντονη προσπάθεια για την προσέλκυση ξένων τουριστών, κάτι που -για πρώτη φορά- έγινε τόσο μεθοδικά και οργανωμένα. Ετσι, για παράδειγμα, για την προσέλκυση Τούρκων τουριστών ασχολήθηκε μια ομάδα εξειδικευμένων ατόμων, τα μέλη της οποίας γνωρίζουν καλά την τούρκικη νοοτροπία.
Λεωφορεία με τουρίστες από την Τουρκία -τα περισσότερα από Κωνσταντινούπολη- είναι, πλέον, μια καθημερινή εικόνα στη Θεσσαλονίκη. Πόλος έλξης το σπίτι του Κεμάλ στη διασταύρωση των οδών Αγίου Δημητρίου και Αποστόλου Παύλου. Παρά το γεγονός ότι ακόμη παραμένει κλειστό -λόγω ανακαίνισης- αυτοί που επιθυμούν να το δουν και να το φωτογραφίσουν, έστω και εξ αποστάσεως, είναι εκατοντάδες. Η Θεσσαλονίκη διαθέτει πολλά οθωμανικά μνημεία που έλκουν τους Τούρκους τουρίστες, οι οποίοι έρχονται, επίσης, για να απολαύσουν τον "αέρα" της πόλης, τη διασκέδαση, τον επισιτισμό και την ομορφιά της.
Σε μεγάλο βαθμό, η αλλαγή που συντελείται στην συμπρωτεύουσα πιστώνεται στις συντονισμένες ενέργειες του δήμαρχού της, του κυρίου Μπουτάρη, ο οποίος υιοθέτησε στοχευμένη προσέγγιση τεσσάρων αγορών: Των Βαλκανίων, της Ρωσίας, της Τουρκίας και του Ισραήλ.
Τίποτα, ωστόσο, δεν γίνεται στην τύχη (ενδεικτικό του τι εστί προγραμματισμός). Η μετάλλαξη της πόλης σε έναν φιλικό προς τον επισκέπτη τουριστικό προορισμό ξεκίνησε από τα πιο απλά: ύπαρξη τουριστικού περιπτέρου στην πλατεία Αριστοτέλους, σήμανση στα αγγλικά (μέχρι πριν λίγα χρόνια ακόμη και τα παρκόμετρα δεν είχαν σήμανση). Ο Πειραιάς, για παράδειγμα, είναι περίπτωση μιας πόλης που πνίγεται από τουρίστες, όπου όμως δεν υπάρχει σήμανση στα αγγλικά στους δρόμους. Οι δύσμοιροι τουρίστες περιδιαβαίνουν την πόλη με τον χάρτη ανά χείρας προσπαθώντας να καταλάβουν που βρίσκονται.
Η δε προβολή της πόλης, η οποία ειρήσθω εν παρόδω χαρακτηρίσθηκε το 2011 από τους New York Times ως ένα από 41 μέρη που πρέπει να επισκεφθεί κάποιος, στο εξωτερικό έγινε και συνεχίζει να γίνεται με ταξίδια ενημέρωσης, επισκέψεις, πολιτιστικές ανταλλαγές, εκδηλώσεις και συνεργασίες για να γίνει η Θεσσαλονίκη γνωστή ως τουριστικός προορισμός.
Το άνοιγμα προς τη Ρωσία έφερε πιο κοντά τη Θεσσαλονίκη με την αδελφοποιημένη Αγία Πετρούπολη. Μάλιστα, για τον εορτασμό του 2013 ως έτους των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, ο δήμος πραγματοποιεί σειρά συντονισμένων δράσεων, στις οποίες περιλαμβάνεται και η λειτουργία Αγιορείτικης Εστίας στην Αγία Πετρούπολη. Οι Έλληνες της Αγίας Πετρούπολης δώρισαν στο δήμο Θεσσαλονίκης μνημείο των δύο Αγίων, που έχει τοποθετηθεί στον προαύλιο χώρο της Εκκλησίας Κυρίλλου και Μεθοδίου.
Αποκορύφωμα αυτών των δράσεων είναι τα μαθήματα ρώσικων! Ο δήμος Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με ένα από τα μεγαλύτερα γραφεία incoming τουρισμού ξεκίνησε να παρέχει δωρεάν μαθήματα ρώσικων στους επαγγελματίες της πόλης.
Δεν είναι επίσης τυχαίο ότι η Θεσσαλονίκη αποτελεί ορμητήριο γι’ αυτούς που ταξιδεύουν για θρησκευτικούς λόγους. Πληθώρα πιστών έρχονται για να προσκυνήσουν στο Άγιον Όρος αλλά και στα Μετέωρα, καθώς η ορθοδοξία αποτελεί έναν ακόμη σύνδεσμο μεταξύ Ελλάδας, Ρωσίας, Βουλγαρίας και Σερβίας.
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση που θέτει τώρα η Θεσσαλονίκη είναι να "κατακτήσει" την τεράστια αγορά της Κίνας. Ήδη έχουν προσκληθεί πέντε επιφανείς Κινέζοι δημοσιογράφοι, για να γνωρίσουν την πόλη και, γιατί όχι, να γράψουν γι’ αυτήν.
Εν ολίγοις, η Θεσσαλονίκη διαθέτει όλα τα εχέγγυα για να εξελιχθεί σε κορυφαίο προορισμό city break, δηλαδή σε ολιγοήμερο –δύο με τρεις ημέρες, ιδιαίτερα τα σαββατοκύριακα και τις γιορτές- τουριστικό προορισμό για όλο τον χρόνο. Σε αυτό θα μπορούσε να συνεισφέρει και η οδός Τσιμισκή, ίσως ο εμβληματικότερος εμπορικός δρόμος της χώρας, καθώς θα μπορούσε να συγκαταλέγεται ανάμεσα στους περίφημους εμπορικούς δρόμους των ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Στο εξωτερικό, όπως αναφέρει εύστοχα ο Σταύρος Κωνσταντινίδης στην Athens Voice, οι επώνυμοι ευρωπαϊκοί δρόμοι έχουν αναθέσει την προβολή τους σε εταιρείες μάρκετινγκ, οι οποίες αναλαμβάνουν για λογαριασμό τους να εκπονήσουν σχέδια λειτουργικής αναβάθμισης, να συντάξουν προτάσεις, να οργανώσουν υπαίθριες εκδηλώσεις πολιτισμού, να λειτουργήσουν με οργανωμένο γραφείο Τύπου, επιδιώκοντας διαρκώς, την ανάδειξη και την αναβάθμιση της ελκυστικότητας του δρόμου στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Κλείνοντας, το επιτυχημένο παράδειγμα της Θεσσαλονίκης θα έπρεπε να μιμηθούν και άλλοι ελληνικοί τουριστικοί προορισμοί. Τα οφέλη θα είναι πολλαπλά για όλους μας. Διότι, για να υιοθετήσω μια έκφραση του συρμού, όλα είναι θέμα μάρκετινγκ. Είναι αδιανόητο, για παράδειγμα, η Αθήνα, αυτή η ιστορική πόλη που συνδυάζει ήλιο, θάλασσα, πολιτισμό, να αδυνατεί να χειριστεί την εικόνα της. Αλλά για την Αθήνα θα μιλήσουμε την επόμενη φορά.

Πέμπτη, 2 Ιανουαρίου 2014

Η ιστορία της καπνοβιομηχανίας Καρέλιας

Ηταν η πρώτη ευχάριστη είδηση του 2014, που ήρθε να μας ενθυμίσει ότι υπάρχουν δίκαιοι και συνεπείς εργοδότες, που αναγνωρίζουν την προσφορά του εργατικού τους δυναμικού. 
Με αφορμή, λοιπόν, την παροχή 2,5 εκατ. στους υπαλλήλους της, που ανακοινώθηκε από την ιστορική εταιρεία Καρέλιας, καθότι η περυσινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα κερδοφόρα, ας γυρίσουμε το χρόνο πίσω για να μάθουμε την ιστορία, όπως αποτυπώνεται στο βιβλίο "Επιχειρείν αλά ελληΝΙΚΑ", την παλαιότερης καπνοβιομηχανίας στην Ελλάδα.



Στις αρχές του 20ού αιώνα, άρχισαν να καταφθάνουν στη χώρα μας οι πρώτες σιγαροποιητικές μηχανές, οι οποίες θα έφερναν επανάσταση στο χώρο της ελληνικής καπνοβιομηχανίας, που τότε βρισκόταν ακόμα στα σπάργανα. Έτσι, παρά τις έντονες αντιδράσεις των καπνεργατών που, φοβούμενοι ότι θα έχαναν τις δουλειές τους, έκαναν ότι μπορούσαν για να αποτρέψουν την εισαγωγή τους (συχνά, κατά τη μεταφορά τους τα μηχανήματα ‘’συνοδεύονταν’’ από άνδρες της Χωροφυλακής), πολλές τότε οικογενειακές βιοτεχνίες καπνού, ανάμεσά τους και η οικογένεια Καρέλια, ενσωμάτωσαν τη νέα τεχνολογία και κατάφεραν να μετεξελιχθούν σε καπνοβιομηχανίες.
   Γυρίζουμε το χρόνο πίσω, λοιπόν, στα 1888, όταν οι Γεώργιος και Ευστάθιος Καρέλιας ιδρύουν στην Καλαμάτα μια μικρή καπνεμπορική επιχείρηση, θέτοντας τα θεμέλια γι’ αυτό που έμελλε να καταστεί η μακροβιότερη καπνοβιομηχανία της χώρας μας. Έχοντας στη διάθεσή τους ένα κοφτήριο, τα δύο αδέρφια προμήθευαν την πόλη και τα γύρω χωριά με κομμένο καπνό σε σακούλες, τον οποίον προμηθευόταν με καΐκια από το Αγρίνιο και τη Λαμία. Αργά αλλά σταθερά, η μικρή μονάδα θα επεκταθεί και, ακολουθώντας τις επιταγές των καιρών, θα προσλάβει εργάτριες που έφτιαχναν χειροποίητα τσιγάρα, τα οποία είχαν μόλις εμφανιστεί στην Ελλάδα.
   Όταν αναλάβουν τα ηνία οι τέσσερις γιοι του Γεωργίου Καρέλια, Ανδρέας, Κωνσταντίνος, Ιωάννης και Ευστάθιος, θα εισάγουν νέα ήθη στην εταιρεία, αγοράζοντας, το 1916, την πρώτη τους σιγαροποιητική μηχανή, χάρη στην οποία θα αυξήσουν κατακόρυφα την παραγωγική τους δυναμικότητα ενώ θα μειώσουν δραστικά το εργατικό κόστος – είχε υπολογιστεί ότι κάθε μηχανή αναπλήρωνε 100 περίπου εργάτες. Ως εκ τούτου, το πρώτο τυποποιημένο τσιγάρο της εταιρείας, που έφερε την επωνυμία ‘’Πετρόμπεης Σιγαρέτα Αφοί Καρέλια’’, σύντομα θα έκανε την εμφάνισή του.
   Τα χρόνια του Μεσοπολέμου, ο κλάδος της καπνοβιομηχανίας, όπως εξάλλου και οι περισσότεροι κλάδοι, γνωρίζει εντυπωσιακή ανάπτυξη. Ο καπνός εξελίσσεται σε ένα από τα κυριότερα εξαγωγικά προϊόντα της ελληνικής γεωργίας, αφού περίπου το 80% της ετήσιας παραγωγής, που έφθανε τους 35-40 χιλιάδες τόνους, προορίζεται για εξαγωγή.
   Ανάλογη ανάπτυξη θα γνώριζε και η εταιρεία Καρέλιας, η οποία τα χρόνια εκείνα θα καταφέρει να γίνει γνωστή στην περιοχή της Πελοποννήσου. Χαρακτηριστικά, το 1929 κατορθώνει να είναι μέσα στις 30 πρώτες ελληνικές βιομηχανίες, ενώ λίγα χρόνια αργότερα, το 1932, καταφέρνει να υποσκελίσει αρκετές από τις 164 καταγεγραμμένες σιγαροποιητικές μονάδες και να βρεθεί στην ένατη θέση.
   Το 1934, η εταιρεία παρουσιάζει στην αγορά τα ‘’Εξτρα Καρέλια’’ από επιλεγμένα καπνά Αγρινίου, ενώ το 1947 λανσάρει τα ‘’Αφοί Καρέλια Αγρινίου’’, και τα ‘’Αφοί Καρέλια’’, τσιγάρα σε πακέτο των 100 που απευθυνόταν στην εργατική τάξη. Η μεγαλύτερη όμως επιτυχία θα σημειωθεί με τα ‘’Σέρτικα Λαμίας’’, τα οποία έγιναν εξαιρετικά δημοφιλή χάρη στο κόκκινο πακέτο τους και αγαπήθηκαν από τις λαϊκές μάζες και τους αγρότες της Πελοποννήσου.
   Πλέον, στη δεκαετία του ’50 η άλλοτε μικρή καπνεμπορική εταιρεία έχει μεταλλαχθεί σε έναν σημαντικό παίκτη της ελληνικής αγοράς του τσιγάρου. Τα τσιγάρα τής καπνοβιομηχανίας Καρέλια προωθούνται σε όλη την Ελλάδα με ιδιαίτερη επιτυχία. Την ίδια στιγμή η γκάμα της εμπλουτίζεται με νέα σήματα, όπως τα ‘’Εκλεκτά’’, ‘’Ρεκόρ’’, ‘’Εξτρα Καρέλια’’ και από το 1957 με τα ‘’Καρέλια Φίλτρο’’ στην περίφημη κασετίνα, που αγκαλιάζεται με θέρμη από τους καπνιστές.
  Τη δεκαετία του ’70, η εταιρεία θα εισαχθεί στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, ενώ, ακολουθώντας πιστά τις επιταγές της μόδας, θα βγάλει στην αγορά τα ‘’Karelia Lights’’ (αγγλιστί, ενδεικτικό της ξενομανίας της εποχής). Σε μια εποχή που ο κόσμος πια αρχίζει να ενημερώνεται πλήρως για τις επιβλαβείς συνέπειες του τσιγάρου, τα ‘’Karelia Lights’’, που έντεχνα  προωθούνται ως μαλακά τσιγάρα, θα κάνουν κυριολεκτικά πάταγο και θα κατακτήσουν την πρώτη θέση στην κατηγορία τους.

   Σήμερα, η καπνοβιομηχανία Καρέλια ΑΕ, που εξακολουθεί να ελέγχεται από τους μακρινούς απογόνους των ιδρυτών, είναι η μεγαλύτερη σε μέγεθος ελληνική καπνοβιομηχανία, με τουλάχιστον 45.000 σημεία πώλησης σε όλη την Ελλάδα και με εξαγωγές σε περισσότερες από 65 χώρες σε όλο τον κόσμο. Η δε παραγωγική δυναμικότητα της εταιρείας, που υπερβαίνει τα 45 εκατ. τσιγάρα την ημέρα, σίγουρα θα εξέπληττε τους δύο ιδρυτές, οι οποίοι πριν 120 περίπου χρόνια, με τα ταπεινά μέσα που είχαν στη διάθεσή τους τότε, μπορούσαν να παράγουν μόλις μερικές εκατοντάδες σιγαρέτα ημερησίως.

Πηγή: Επιχειρείν αλά ελληΝΙΚΑ (εκδ. Σταμούλης)